تولید سلولهای کلیدی دیابت بهبود خواهد یافت

 21سپتامبر 2017- درآینده افراد دیابتی از فواید پیوند سلولهای بتا منتفع خواهند شد. براساس این تحقیق جدید، با روشهای فعلی، تولید سلولهای بتا از سلولهای بنیادی بسیار ناکافی است.

در دیابت نوع 1، سیستم ایمنی با حمله به سلولهای سازنده‌ی انسولین (سلولهای بتا در جزایر لانگرهانس پانکراس) آنها را نابود می‌کنند و تنها مقدار بسیار ناچیزی از سلولهای بتا در بدن افراد باقی میگذارد. نقش انسولین کاهش و تنظیم قندخون در زمان بالا بودن مقدار قندخون است. در افراد مبتلا به دیابت به دلیل کمبود انسولین این امر دچار اختلال می‌شود در نتیجه فرد به تزریق انسولین برای تنظیم قندخون خود نیاز دارد.

محققان در تلاش هستند که سلولهای بتا را برای پیوند به بیماران دیابتی بطور مصنوعی تولید کنند. تحقیق اخیر که توسط  محققان دانشگاه کوپنهاگ و شرکت نوو نوردیسک انجام شده است درک بهتری از چگونگی بهبود تولید سلولهای بتا از سلولهای بنیادی جنینی انسان ارائه نمود. نتایج این تحقیق درمجله‌ی Stem Cell منتشر گردید. پرفسور Anne Grapin-Botton از مرکز بیولوژی سلولهای بنیادی در بنیاد نوونوردیسکDanStem   گفت: درحال حاضر، ما می‌توانیم سلولهای بنیادی را به سلولهای شبیه به سلولهای بتای واقعی تبدیل کنیم، تحقیقات ما نشان می‌دهد که با روش‌های فعلی  سلولهای بنیادی به سلولهایی تبدیل می‌شوند که شباهت بیش از حدی به سلولهای آلفا دارند، اما تحقیقات اخیر ما، درک بهتری از مراحل تبدیل سلولهای بنیادی به سلولهای  بتا ارائه کرده است. در حقیقت ما همچنین نشان دادیم که این سلولها از مسیرهای مختلفی می‌توانند تولید شوند اما در نهایت سلولهای بتای مشابهی تولید خواهند کرد.

محققان کارخود را بر روی سلولهای بنیادی pluripotent یا پرتوان، متمرکز کردند که می توانند به هر نوع سلولی در بدن تبدیل شوند. با استفاده از روشهای شناخته شده، دانشمندان حدود 600 سلول مختلف را در مسیر تمایز به سلولهای بتا قرار دادند و هر یک از سلولها را از نظر میزان شباهت به سلولهای بتا بطور مجزا بررسی نمودند.

محققان اطلاعات جدیدی در مورد روشی که این سلولها متمایز می‌شوند و اینکه چه ژنهایی در این تمایز نقش دارند، بدست آوردند. محققان دریافتند که فعال کردن ژنهای NXK6.1  و MNX1 در این سلولها برای تبدیل آنها به سلولهای بتا بسیار مهم می‌باشد.

 دکترGrapin-Botton   گفت: دراین مطالعه ما مکانیزیم تبدیل سلولهای بنیادی پرتوان را به سلولهای بتا در سطح مولکولی بررسی کردیم، بر خلاف مطالعات قبلی، ما تک تک سلولها را به طور مجزا بررسی نمودیم، ما امیدواریم با این روش بتوانیم از تمایز سلولها  در یک مسیر اشتباه جلوگیری کنیم، با این تحقیق مسیرهای سلولی رشد و تکامل انسان در دوره‌ی جنینی رمزگشایی خواهد شد.

 سلولهای آلفا دارای عملکرد متضادی نسبت به سلولهای بتا هستند. آنها باید اطمینان حاصل کنند که بدن هورمون گلوکاگون را هنگامیکه قندخون افت می‌کند، ترشح می‌نماید. درحالیکه سلولهای آلفا موجب افزایش قندخون می‌شوند، سلولهای بتا به کاهش آن کمک می‌کنند، سلولهای بتا دارای برخی از ویژگیهای مشابه با سلولهای آلفا هستند.

اما هنگامیکه سلولهای تولید شده از سلولهای بنیادی شباهت بیش از حدی به سلولهای آلفا داشته باشند، نمی‌توانند برای درمان دیابت مطلوب باشند. دکتر Grapin-Botton گفت: سلولهای بنیادی پرتوان قطعاً روند تبدیل به سلولهای آلفا یا بتا را آغاز می‌کنند اما آنها این روند را تکمیل نمی‌کنند، حال باید تحقیقات بیشتری برای بهینه سازی مرحله‌ی آخر تمایز سلولهای بتا انجام شود.

 منبع و سایت خبر:

Stem Cell Reports, 2017; DOI: 10.1016/j.stemcr.2017.08.009

www.sciencedaily.com/releases/2017/09/170921101748.htm